Sinds 2018 vernieuwt België de voertuigen van zijn Landcomponent grondig. Twee geavanceerde wielpantservoertuigen vormen het hart van deze omvangrijke werf: de Griffon en de Jaguar, aangekocht in Frankrijk binnen het strategische partnerschap CaMo (Capaciteit Gemotoriseerd / Capacité Motorisée).
Deze voertuigen vervangen geleidelijk het verouderde materieel zoals de Piranha IIIC en de Dingo 2. De allereerste Belgische Griffon rolde reeds van de band in de fabriek van MOL Cy te Staden in West-Vlaanderen, en de leveringen aan de troepen zijn volop ingezet.
Deze gids biedt een compleet en gedetailleerd overzicht. Je ontdekt de specificaties van de voertuigen, de werking van het CaMo-programma, de assemblage in België, de opleiding van de militairen, de leveringskalender, de kosten en de toekomstperspectieven.
Het CaMo-programma: het kader voor de vernieuwing van de Belgische pantservoertuigen
Het is onmogelijk de nieuwe militaire voertuigen van het Belgisch leger te begrijpen zonder te vertrekken vanuit het programma dat hen draagt. CaMo structureert het geheel van de acquisities, van de initiële bestelling over de industriële assemblage tot de operationele doctrine en opleiding.
Een partnerschap gesloten met Frankrijk in 2018
Het vertrekpunt is een intergouvernementeel akkoord (IGA) dat op 26 oktober 2018 werd ondertekend tussen Parijs en Brussel. De initiële bestelling omvatte 382 Griffon-voertuigen (VBMR – Véhicule Blindé Multi-Rôles) en 60 Jaguar-gevechtsvoertuigen (EBRC – Engin Blindé de Reconnaissance et de Combat), voor een initieel aankoopbedrag van circa 1,5 miljard euro.
Dit partnerschap is uniek binnen Europa. Het gaat niet louter om de aankoop van Franse pantsers, maar om een integrale toetreding tot het Franse SCORPION-programma (Synergie du Contact Renforcé par la Polyvalence et l’Infovalorisation), dat de vernieuwing van de Franse landmacht structureert.
Met CaMo kiest België voor een identieke configuratie als de Franse landmacht: zelfde voertuigen, zelfde sensoren, zelfde bewapening en zelfde communicatiesystemen.
Interoperabiliteit als centrale doelstelling
De ware innovatie van CaMo schuilt in de totale interoperabiliteit. De Belgische Gemotoriseerde Brigade en de Franse 7e Pantserbrigade (7e BB) gebruiken exact dezelfde voertuigen, dezelfde wapensystemen, dezelfde radio’s en dezelfde gevechtssoftware (SICS – Système d’Information sur le Combat Scorpion).
Concreet betekent dit dat een Belgische compagnie naadloos kan worden geïntegreerd in een Frans bataljon (en omgekeerd), waarbij gegevens, doelinformatie en tactische kaarten in real time digitaal worden gedeeld zonder enige vertaling of conversie. Beide legers delen dezelfde doctrines, trainen samen en kunnen elkaars logistieke ketens en wisselstukken direct gebruiken.
Van CaMo 1 naar CaMo 3 en de artillerie
Het partnerschap beperkt zich niet tot de eerste levering van troepentransporteurs en verkenningsvoertuigen. Het omvat inmiddels drie opeenvolgende fasen:
De tweede fase (CaMo 2) harmoniseert de artilleriecapaciteit via de aankoop van CAESAr NG 155 mm kanonnen op vrachtwagen en 24 Griffon MEPAC (ingebouwde 120 mm mortiersystemen), waardoor vuursteun direct kan worden geïntegreerd in de digitale netwerken van de infanterie.
Een derde fase (CaMo 3) werd vervolgens ingezet. Deze omvat 92 bijkomende Griffons en 123 lichte meervoudig inzetbare pantservoertuigen (VBMR-L) Serval, wat het wagenpark aanzienlijk verbreedt.
Een akkoord over de economische compensaties in de zomer van 2025 deblokkeerde deze vervolgfase, na maandenlange besprekingen naar aanleiding van opmerkingen van het Rekenhof over de industriële return.
De beweging overstijgt vandaag het Frans-Belgische kader: ook Luxemburg sloot zich eind 2025 aan bij CaMo met de goedkeuring van de aankoop van 38 Jaguars en 16 Griffons voor een binationaal Belgisch-Luxemburgs verkenningsbataljon, dat operationeel wordt tussen 2028 en 2030.
Onderstaande tabel toont het overzicht van de grote acquisitiefasen:
| Fase | Griffon-voertuigen | Jaguar-voertuigen | Serval-voertuigen | Artillerie |
|---|---|---|---|---|
| CaMo 1 | 382 | 60 | — | Gepland |
| CaMo 3 (in uitvoering) | 92 bijkomend | — | 123 | CAESAr NG, Griffon MEPAC |
De Griffon: het nieuwe multifunctionele pantservoertuig van de Landcomponent
De Griffon is het meest emblematische voertuig van de Belgische vernieuwing. Het is een multifunctioneel 6×6 wielpantservoertuig, ontworpen om infanteriesecties snel, mobiel en optimaal beschermd tot in de vuurlinie te brengen en te ondersteunen.
Technische kenmerken en prestaties
De Griffon weegt 24,5 ton in gevechtsconfiguratie. Hij is 7,58 m lang, 2,54 m breed en 2,60 m hoog (romp), een hoogte die oploopt tot 3,5 m met de Hornet-geschutskoepel. Hij kan tot tien militairen vervoeren: een bestuurder, een schutter en maximaal acht infanteristen.
Zijn Renault-motorisatie levert 400 pk (300 kW). Het voertuig haalt een snelheid van 90 km/u op de weg en op onverhard terrein, met een actieradius van 800 km dankzij een brandstoftank van 400 liter. Dit gemeenschappelijke chassis dient als basis voor alle varianten.
De onderstaande tabel bundelt de belangrijkste technische specificaties:
| Kenmerk | Waarde |
|---|---|
| Bemanning | 10 (1 bestuurder, 1 schutter + 8 soldaten max) |
| Lengte | 7,58 m |
| Breedte | 2,54 m |
| Hoogte (romp) | 2,60 m |
| Hoogte (met Hornet-koepel) | 3,5 m |
| Bodemvrijheid | 52 cm |
| Gevechtsgewicht | 24,5 ton |
| Massa met overbepantsering | 28 ton |
| Motor | Renault |
| Vermogen | 400 pk (300 kW) |
| Snelheid op de weg | 90 km/u |
| Snelheid op onverhard terrein | 90 km/u |
| Vermogen-gewichtsverhouding | 16,3 pk/t |
| Brandstoftank | 400 l |
| Actieradius | 800 km |
| Hoofdbewapening | Mitrailleur 7,62 mm of 12,7 mm + automatische granaatwerper 40 mm |
| Secundaire bewapening | 2 Minimi + GALIX rookwerpers |
| Bescherming | Ballistisch, mijnen, IED’s, brandbeveiliging, CBRN |
Zes versies voor één enkele basis
Een van de grootste troeven van de Griffon is zijn veelzijdigheid. Het platform wordt geleverd in zes hoofdversies, waardoor uiteenlopende operationele behoeften met één modulair chassis worden afgedekt.
De versie voor troepentransport (VTT) is de meest verspreide. Zij is onderverdeeld in vier subversies: FELIN/BDCS voor infanteriegevechten; de sectie voor scherpschutters (STE); de MMP-versie (Akeron MP) voor antitankstrijd; en de bevoorradingsversie (RAV).
Daarnaast zijn er de commandopostversie (EPC), de artillerie-observatieversie (VOA), de medische versie (SAN) voor gewondenevacuatie, de genievarianten (GEN/ELI) voor de genie-eenheden, de CBRN-versie voor besmette omgevingen en de MEPAC-mortierdrager.
De Griffon MEPAC verdient bijzondere vermelding: hij herbergt een volautomatisch 120 mm 2R2M-mortiersysteem dat binnen enkele seconden na stilstand uiterst precieze vuursteun kan leveren.
Het detail van alle varianten wordt hieronder weergegeven:
| Hoofdversie | Subversie / Beschrijving | Operationele rol |
|---|---|---|
| Troepentransport (VTT) | FELIN | Infanteriegevecht met geïntegreerde uitrusting |
| Troepentransport (VTT) | Scherpschutterssectie (STE) | Gespecialiseerd transport van snipers |
| Troepentransport (VTT) | MMP | Antitankstrijd met AKERON MP-raketten |
| Troepentransport (VTT) | Bevoorrading (RAV) | Logistieke bevoorrading en munitietransport |
| Commandopost (EPC) | VPM 81 | Mortierdrager 81 mm |
| Commandopost (EPC) | VTM 120 | Trekker voor 120 mm mortier |
| Commandopost (EPC) | SATCP | Korteafstandsluchtverdediging (Mistral-raket) |
| Geneeskundig (SAN) | Uniek | Sanitaire evacuatie en medische bijstand |
| Genie (GEN) | Met SLA, KOP, NAVKIT | Gespecialiseerde gevechtsgenie en ontmijning |
| Genie (ELI) | Uniek | Onderhoud en herstellingen te velde |
| CBRN (NRBC) | Uniek | Interventie in nucleair, chemisch of biologisch besmet gebied |
| Ingebouwde mortier (MEPAC) | Uniek | Contactsteun met 120 mm 2R2M-mortier |
Vetronica en collaboratief gevecht
Wat de Griffon fundamenteel onderscheidt van zijn voorgangers, is zijn elektronica. Het pantservoertuig rust op een doorgedreven vetronica: de geïntegreerde digitale architectuur voor navigatie, voertuigcontrole, communicatie, optronica en zelfbescherming.
Deze vetronica maakt gebruik van krachtige en compacte rekenmodules. Het netwerk integreert de CONTACT-softwaregedefinieerde radio’s en optimaliseert de communicatiestromen zowel binnen het voertuig als tussen verschillende eenheden.
Het einddoel is het collaboratieve gevecht: een doelwit dat door een Griffon wordt gedetecteerd, kan onmiddellijk worden aangepakt door een Jaguar-gevechtspantser, die de coördinaten in real time doorgestuurd krijgt. Elk voertuig beschikt over een actueel digitaal overzicht van alle bevriende en vijandelijke posities op het tactische scherm.
Een Belgische officier vatte deze technologische sprong treffend samen:
"Deze pantservoertuigen zijn ware computers op wielen. Ze zijn hypergeconnecteerd en laten toe om data instant te ontvangen en te versturen." — Majoor Gregory Verschueren, korpschef van de Infanterieschool te Aarlen
Bescherming en boordsystemen
De bescherming van de Griffon combineert meerdere schillen. Het voertuig biedt bescherming tegen ballistische dreigingen, antitankmijnen, geïmproviseerde explosieven (IED’s), brand en CBRN-risico’s, met de optie tot overbepantsering die het totaalgewicht naar 28 ton brengt.
Geavanceerde optronische systemen versterken deze overleefbaarheid: het ANTARES-systeem van Thales biedt de bemanning een 360°-zicht rondom het voertuig, zowel overdag als ‘s nachts.
Akoestische en optronische detectoren vervolledigen de uitrusting. Het ANTARES-systeem detecteert onmiddellijk vijandelijke geweerschoten en laserdreigingen en toont de exacte herkomst op het scherm, waardoor de bemanning kostbare seconden wint om te reageren.
De Jaguar: gepantserd verkennings- en gevechtsvoertuig
De tweede pijler van de Belgische vernieuwing is de Jaguar EBRC (Engin Blindé de Reconnaissance et de Combat). Dit 25-tons 6×6 gevechtsvoertuig combineert hoge mobiliteit, zware vuurkracht en geavanceerde sensoren om verkenningstaken uit te voeren en vijandelijke pantservoertuigen uit te schakelen.
De Jaguar vervangt de vroegere lichte rupspantsers en wielverkenningsvoertuigen. Met zijn 490 pk sterke Renault DXi7-motor en actieve hydropneumatische ophanging die de bodemvrijheid dynamisch regelt, beschikt hij over uitzonderlijke manoeuvreercapaciteiten.
Technische fiche van de Jaguar
De tabel hieronder geeft de technische parameters van de Jaguar weer:
| Parameter | Waarde |
|---|---|
| Type voertuig | Gepantserd verkennings- en gevechtsvoertuig |
| Bemanning | 3 (voertuigcommandant, schutter, bestuurder) |
| Lengte (romp) | 7,10 m |
| Lengte (met kanon) | 7,80 m |
| Breedte | 2,99 m |
| Hoogte | 2,80 m |
| Bodemvrijheid | Tot 47 cm (actieve hydro-pneumatische vering) |
| Gevechtsgewicht | 25 ton |
| Motorisatie | Renault DXi7 (490 pk) |
| Snelheid op de weg | 90 km/u |
| Actieradius | 800 km |
Een bewapening ontworpen voor verkenning en gevecht
De bewapening van de Jaguar is uitzonderlijk veelzijdig en krachtig:
- CTAS 40 mm kanon met getelescopeerde munitie: vuurt met een cadans tot 200 schoten per minuut. Dankzij de innovatieve getelescopeerde patronen (waarbij het projectiel verzonken zit in het kruit) is de munitie zeer compact. Het kanon verschiet pantserdoorborende APFSDS-T pijlmunitie en programmeerbare A3B-luchtexploderende granaten tegen drones en infanterie in dekking.
- Akeron MP (MMP) antitankraketten: twee schietklare raketten in een intrekbare gepantserde lanceerder op de geschutskoepel, met een bereik van meer dan 4.000 meter. De raketten beschikken over Fire-and-Forget en Man-in-the-Loop besturing met glasvezelverbinding. Twee extra raketten worden in de romp meegevoerd.
- Op afstand bediende 7,62 mm mitrailleur: gemonteerd op het koepeldak voor nabijheidsverdediging.
Actieve en passieve bescherming
De Jaguar beschikt over de modernste overlevingssystemen. Hij is uitgerust met laserwaarschuwingsdetectoren, raketstartdetectoren, akoestische geweervuurdetectoren (PILA) en een radiofrequentie-stoorzender (jammer) om radiogestuurde explosieven te neutraliseren.
Zijn digitale architectuur sluit naadloos aan bij SCORPION via het SICS-systeem en CONTACT-radio’s, waardoor de Jaguar data en doelen direct deelt met de Griffons en artillerie.
De bepantsering is modulair opgebouwd met kits en beantwoordt aan STANAG niveau 4, aangevuld met multispectrale GALIX-rookwerpers om geleide antitankwapens te verblinden.
Bestellingen en gebruikers
De Jaguar rust in de eerste plaats de Franse landmacht uit (300 stuks gepland tegen 2035). België bestelde 60 exemplaren binnen CaMo 1, met leveringen tussen 2025 en 2030.
Luxemburg sloot zich eind 2025 aan met een bestelling van 38 Jaguars. Onderstaande tabel vat de bestellingen per land samen:
| Land | Aantal besteld | Status van de leveringen | Besteldatum |
|---|---|---|---|
| Frankrijk | 300 | 95 geleverd eind 2024, 238 in 2030, 300 in 2035 | Wet Militaire Programmering 2019-2025 |
| België | 60 | Leveringen 2025-2030 | 26 oktober 2018 |
| Luxemburg | 38 | Validatie december 2025, leveringen 2028-2030 | November 2024 (parlementsstemming) |
De assemblage van de Griffon in België: MOL Cy te Staden
Het CaMo-programma is niet louter een aankoopcontract. Een aanzienlijk deel van de industriële assemblage gebeurt in België, wat zorgt voor lokale tewerkstelling, industriële return en technologische verankering.
Een nieuwe fabriek in Staden
De datum van 15 juli 2025 markeert een belangrijke mijlpaal: op die dag verliet het allereerste Belgische Griffon-pantservoertuig de assemblagehal van het bedrijf MOL Cy te Staden in West-Vlaanderen, in aanwezigheid van de stafchef van Defensie, generaal Frederik Vansina, en minister Theo Francken.
Om deze militaire productie te huisvesten, investeerde MOL Cy zwaar in een ultramoderne assemblagehal van 5.500 m² en een eigen testpiste, gerealiseerd op amper één jaar tijd.
De rol van MOL Cy is nauwkeurig gedefinieerd: de gelaste rompen komen voorgemonteerd uit Frankrijk, waarna het West-Vlaamse bedrijf de motor, aandrijfassen, vetronica, kabelbomen, bepantsering en interieur inbouwt, de wagens test en de afwerking (inclusief camouflageverf) verzorgt. Ook Thales en FN Herstal leveren specifieke subsystemen.
Overdracht van knowhow vanuit Frankrijk
Dit industriële project steunt op een grondige overdracht van vakkennis. De technici en ingenieurs van MOL Cy volgden een doorgedreven opleiding op de SCORPION-productielijn van KNDS in Roanne (Frankrijk).
Het partnerschap brengt het Franse consortium (KNDS, Arquus, Thales) en de Belgische industrie samen in een hechte samenwerking.
De omvang van dit project vertaalt zich in directe tewerkstelling: MOL Cy (circa 300 werknemers) wierf meer dan 30 extra gespecialiseerde medewerkers aan om een productieritme van tien Griffons per maand aan te houden. Volgens technologiefederatie Agoria betekent dit een grote sprong voorwaarts voor het familiebedrijf:
"Ondanks het verschil in schaal tussen beide bedrijven, gaat het hier om een partnerschap tussen gelijken." — Lieven Neuville, gedelegeerd bestuurder van MOL Cy
Een productiekalender tot 2030-2031
De productielijn in Staden produceert aan een vast tempo van circa tien voertuigen per maand en zal tussen 2025 en 2031 meer dan 380 Griffons afleveren voor het Belgisch leger.
Deze voertuigen vervangen de verouderde Dingo’s en Piranha’s en versterken de Belgische defensiecapaciteit aanzienlijk. De oplevering van het eerste voertuig in juli 2025 was het startpunt van een meerjarig industrieel succesverhaal.
De vorming van de Belgische militairen op de Griffon
Pantservoertuigen leveren volstaat niet; bemanningen, technici en commandanten moeten getraind worden om ze tactisch te benutten. België heeft het opleidingscurriculum van de Landcomponent hierop volledig afgestemd.
De Griffon in de Infanterieschool
Sinds maart 2026 maakt de Griffon integraal deel uit van de basisopleiding van toekomstige sectie- en pelotoncommandanten aan de Infanterieschool te Leopoldsburg en Aarlen. Gedurende twee intensieve weken leren de cursisten het pantservoertuig in hun tactische besluitvorming te integreren vóór zij naar hun operationele bataljons vertrekken.
Het doel van deze vorming is een tastbare eerste kennismaking: de jonge kaders ontdekken de mobiliteit, de vuurkracht en de optronische sensoren van het pantservoertuig en leren manoeuvres te leiden vanuit het voertuig.
Het aantal cursisten is aanzienlijk: tachtig toekomstige infanterieofficieren en onderofficieren volgen een acht maanden durende opleiding waarin de Griffon centraal staat, met behulp van de eerste voertuigen die van de band rolden bij MOL Cy.
Grootschalige tactische oefeningen
De vorming verloopt hoofdzakelijk op het terrein. In Kamp Beverlo (Leopoldsburg) oefenen de stagiairs tactische verplaatsingen, vuurcontacten en bivakstellingen, waarbij veelvoorkomende beginnersfouten worden gecorrigeerd.
Die fouten zijn bekend: ze betreffen vaak de positionering van het zware pantservoertuig in het terrein en de overgang tussen bereden en te voet vechten. De oefeningen leren de commandanten om de camera’s en boordsystemen optimaal te benutten.
Een grootschalige oefening in maart 2026 op het militair domein van Aarlen bracht een honderdtal militairen van de Infanterieschool (Aarlen) en de Logistieke School (Doornik) samen om zich de nieuwe procedures eigen te maken.
Nauwe samenwerking met Frankrijk
De transformatie steunt sterk op de Franse ervaring. De Franse Infanterieschool van Draguignan stuurde instructeurs naar België, en een Franse officier is permanent geïntegreerd in het studiebureau van de Belgische infanterie te Stockem (Aarlen).
Dit studiebureau telt vijf militairen en één burger en heeft een sleutelrol: het stelt doctrinaire handboeken op, evalueert tactieken, technieken en procedures (TTP’s), volgt hedendaagse oorlogen op de voet en toetst nieuwe technologieën.
De Belgische doctrine evolueert hierdoor mee naar de SCORPION-standaarden. Vanaf september 2026 is de gemoderniseerde opleiding volledig operationeel. Gedurende drie tot vier jaar blijft de school nauw samenwerken met Frankrijk, waarna België de vorming volledig zelfstandig zal verzekeren.
"We hebben zojuist de startlijn van CaMo overschreden." — Majoor Grégory Verschueren, korpschef van de Belgische Infanterieschool
Leveringskalender en operationele ontplooiing
De instroom van de nieuwe pantservoertuigen verloopt in golven om de paraatheid van de eenheden tijdens de omschakeling te bewaren:
Eerste leveringen vanaf 2025
De eerste serievoertuigen van de Griffon werden in 2025 overgedragen aan Defensie voor beproevingen, instructeurscursussen en technische validatie.
Volledige operationaliteit tegen 2027-2028
De operationele bataljons van de Gemotoriseerde Brigade worden stapsgewijs omgeschoold. Tegen 2027 zal de eerste brigade volledig operationeel inzetbaar zijn met de Griffon. De Jaguars stromen in tussen 2025 en 2030 om de verkenningseskadrons uit te rusten.
De ontvangende eenheden
De Gemotoriseerde Brigade van de Landcomponent ontvangt het leeuwendeel van de nieuwe pantsers:
- Infanteriebataljons (Bataljon Bevrijding – 5 Linie en Bataljon Carabiniers Prins Boudewijn – Grenadiers te Leopoldsburg, 1/3 Bataljon Lanciers te Doornik, Bataljon 12e Linie Prins Leopold – 13e Linie te Spa): Griffon VTT troepentransport.
- Verkenningsbataljon (1/2 Jagers te Paard te Heverlee): Jaguar EBRC gevechtsverkenning.
- Geniebataljons (4 Genie te Amay en 11 Genie te Burcht): Griffon GEN geniepantsers.
- Artilleriebataljon (Brasschaat en Lombardsijde): CAESAr NG 155 mm kanonnen en Griffon MEPAC 120 mm mortiersystemen.
- Transmissie- en Logistieke bataljons: Griffon EPC commandovoertuigen en gespecialiseerde logistieke varianten.
De industriële meerwaarde en economische return voor België
Het CaMo-partnerschap vertegenwoordigt een belangrijke hefboom voor de Belgische defensie-industrie. Naast de assemblageactiviteiten bij MOL Cy in Staden zijn tal van Belgische toeleveranciers en hoogtechnologische kmo’s betrokken bij het leveren van subcomponenten, bepantseringsmodules, kabelbomen en optronische componenten. Bedrijven zoals FN Herstal leveren de telegeleide wapenstations de MDeS (Moyen De Télédétection et de Tir) en de machinegeweren, terwijl John Cockerill Defense instaat voor specifieke vuurleidings- en onderhoudsonderdelen.
Deze industriële verankering garandeert dat de Belgische krijgsmacht gedurende de volledige levensduur van dertig jaar niet afhankelijk is van buitenlandse tussenkomst voor het reguliere onderhoud en de tussentijdse moderniseringen (Mid-Life Updates) van de vloot.
Het gevechtsinformatiesysteem SICS en de radio CONTACT
Het zenuwstelsel van de SCORPION-doctrine berust op het SICS-systeem (Système d’Information du Combat SCORPION) in combinatie met de software-defined radio CONTACT van Thales. Dit netwerk maakt een dynamische en gecodeerde data-uitwisseling met ultrahoge datasnelheid mogelijk tussen alle platformen in de gevechtszone.
Dankzij het “Blue Force Tracking” zien commandanten en chauffeurs op hun tactische touchscreens te allen tijde de exacte positie van bevriende eenheden in realtime. Dit verkleint het risico op eigen vuur (friendly fire) tot een absoluut minimum en versnelt het besluitvormingsproces van de commandovoering drastisch.
Fase 3 van CaMo: extra Griffons en de Serval
Het programma stopt niet bij de initiële bestelling. Eind 2025 keurde de ministerraad de lancering van CaMo 3 goed om het wagenpark verder te versterken.
92 Griffons en 123 Servals gevalideerd eind 2025
Deze fase omvat 92 extra Griffons (waaronder bijkomende MEPAC-mortierdragers) en introduceert een nieuw 4×4 pantservoertuig: de Serval VBMR-L (123 exemplaren).
De Serval: een lichter en uiterst polyvalent pantservoertuig
De Serval weegt tussen 15 en 17 ton en vormt het lichtere complement van de Griffon. Hij is ontworpen voor snelle reactie-eenheden, verkenning, gewondenevacuatie en beveiliging van vitale punten in stedelijke en heuvelachtige gebieden.
Het budget van het programma: van 1,5 tot 14,4 miljard euro
De totale kostprijs van het CaMo-programma heeft in België geleid tot een levendig publiek en parlementair debat over transparantie en levenscycluskosten.
Een verschil dat vragen oproept
Het vertrekpunt was de initiële aankoopsom van € 1,5 miljard die in 2018 werd aangekondigd voor de eerste voertuigen. Wanneer men echter de volledige levenscyclus over dertig jaar berekent (inclusief munitie, fabrieksonderhoud, periodieke upgrades, brandstof, infrastructuur en reserveonderdelen), loopt het totale engagement op tot circa € 14,4 miljard.
Onderhoud en kazerne-infrastructuur
De nieuwe hightech pantsers vereisen aangepaste infrastructuren: beveiligde datalinks, afgesloten loodsen met klimaatbeheersing voor de boordelektronica en moderne werkplaatsen in kazernes zoals Leopoldsburg, Spa en Marche-en-Famenne.
Het antwoord van de legertop
De chef van Defensie verduidelijkte dat deze integrale budgettering (« total cost of ownership ») getuigt van een realistisch financieel beheer, dat garandeert dat de voertuigen gedurende drie decennia permanent operationeel blijven zonder te stranden op verborgen kosten.
De vervangen voertuigen en de geschiedenis van de Belgische cavalerie
De Griffon en Jaguar treden in de voetsporen van legendarische pantservoertuigen die decennialang de ruggengraat van de Belgische landmacht vormden.
Piranha en Dingo aan het einde van hun loopbaan
De Piranha IIIC 8×8 (in dienst sinds 2008) en de Dingo 2 4×4 (in dienst sinds 2006) bereiken hun operationele levenseinde. Hoewel zij uitstekende diensten hebben bewezen tijdens buitenlandse zendingen (in Afghanistan, Libanon en Mali), schieten hun bepantsering en digitale systemen tekort tegen moderne dreigingen.
Andere recente aankopen
Naast CaMo investeerde Defensie recent in de Oshkosh CLV Falcon (Command and Liaison Vehicle) als vervanger van de Iveco LMV Lynx voor lichte liaison- en verkenningstaken.
Een rijke traditie sinds 1945
De Belgische cavalerie kende een rijke geschiedenis met rupsvoertuigen zoals de M24 Chaffee, de M47 Patton en de befaamde Leopard 1(A5) gevechtstank (uitgefaseerd in 2014), naast de lichte verkenningspantsers CVR-T (Scorpion, Scimitar) en de M113/AIFV. Met CaMo keert de Landcomponent terug naar een zware, slagkrachtige gemotoriseerde capaciteit.
Het binationale Belgisch-Luxemburgse bataljon
Het CaMo-programma heeft een sterke regionale dimensie. Het Groothertogdom Luxemburg heeft zich officieel aangesloten om samen met België een eengemaakte binationale verkenningseenheid op te richten.
54 voertuigen voor een gezamenlijke eenheid
Het Luxemburgse parlement keurde de aankoop van 38 Jaguar EBRC en 16 Griffon VBMR goed. Deze voertuigen worden samengebracht in een binationaal bataljon met standplaatsen in Aarlen (Camp Général Bastin) en Diekirch (Luxemburg).
| Type voertuig | Aantal eenheden | Volledige benaming | Massa (ton) | Transmissie | Aantal inzittenden | Hoofdbewapening |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Jaguar | 38 | Gepantserd verkennings- en gevechtsvoertuig (EBRC) | 25 | 6×6 | 3 (commandant, bestuurder, schutter) | 40 mm kanon, MMP-lanceerders, op afstand bediende 7,62 mm mitrailleur |
| Griffon | 16 | Gepantserd meervoudig inzetbaar voertuig (VBMR) | 24,5 | 6×6 | Minstens 3 (commandant, bestuurder, schutter + infanterie) | 2 types op afstand bediende koepels (7,62 mm of 12,7 mm mitrailleur) |
Een naam verankerd in de cavaleriegeschiedenis
Het toekomstige bataljon zal een naam dragen die diep geworteld is in de gezamenlijke militaire tradities van België en Luxemburg.
De samenwerking wordt aan weerszijden van de grens geprezen als een schoolvoorbeeld van Europese defensie-integratie en pragmatische krachtenbundeling.
De integratie van onbemande systemen en drones
Zowel de Griffon als de Jaguar zijn ontworpen om naadloos samen te werken met micro-UAV’s (drones) en onbemande grondvoertuigen (UGV’s). Verkenners kunnen vanuit de beschermde pantsercabine verkenningsdrones lanceren om heuvelruggen, bosranden en stedelijke knooppunten vooraf te verkennen zonder de bemanning bloot te stellen aan vijandelijk vuur.
De videobeelden van deze drones worden via de boordvetrotronica rechtstreeks geïnjecteerd in het SICS-netwerk, waardoor het omgevingsbewustzijn (situational awareness) van de volledige gevechtsgroep exponentieel toeneemt.
Strategische uitdagingen en de toekomst van CaMo
Het CaMo-programma overstijgt loutere materieelvernieuwing: het raakt aan de positie van België in de NAVO, industriële soevereiniteit en de toekomst van de Europese defensie.
Een model voor Europese defensiesamenwerking
CaMo wordt internationaal vaak als referentie geciteerd. Generaal Pierre Schill, stafchef van de Franse landmacht (CEMAT), benadrukte de meerwaarde van deze verregaande integratie.
Zijn analyse overstijgt het bilaterale kader: dit partnerschap geldt als een model voor andere Europese bondgenoten in een tijd waarin concrete interoperabiliteit cruciaal is. De toetreding van Luxemburg bevestigde deze dynamiek.
De kwestie van de economische return
Het belangrijkste discussiepunt betrof de industriële return voor België. Het Rekenhof wees er aanvankelijk op dat Defensie scherpere garanties moest eisen voor binnenlandse tewerkstelling.
Defensie deelt deels deze analyse: stafchef Vansina pleitte voor een assertievere houding om te zorgen dat Europese defensieprogramma’s ook reële economische waarde creëren voor alle deelnemende landen.
Op industrieel vlak zijn de resultaten intussen zichtbaar: met de assemblage bij MOL Cy te Staden versterkt België tegelijk zijn militaire slagkracht, zijn strategische alliantie met Frankrijk en zijn nationale industriële capaciteit. Op termijn vertegenwoordigt het totale CaMo-aankooppakket circa 6 miljard euro aan industriële activiteit.
Het VBAE: de volgende etappe
Het programma bereidt reeds de toekomst voor. Op 19 mei 2026 ondertekenden de Franse en Belgische landmachtstaven het document dat de sleutelkenmerken vastlegt van het toekomstige VBAE (Véhicule Blindé d’Aide à l’Engagement).
Deze ondertekening bezegelt de continuïteit van het partnerschap: het VBAE zal vanaf 2030 de lichte verkennings- en liaisonvoertuigen van beide landen vervangen.
Veelgestelde vragen
Wat zijn de nieuwe voertuigen van het Belgisch leger?
Het Belgisch leger integreert momenteel drie nieuwe gepantserde types: de Griffon VBMR (6×6 multifunctioneel troepentransportvoertuig), de Jaguar EBRC (6×6 verkennings- en gevechtspantser met 40 mm kanon en antitankraketten) en binnenkort de Serval VBMR-L (licht 4×4 pantser). Deze voertuigen worden geleverd binnen het strategische Frans-Belgische partnerschap CaMo (Capaciteit Gemotoriseerd). De eerste Belgische Griffon rolde op 15 juli 2025 van de band bij MOL Cy te Staden.
Wat is het nieuwe Belgische pantservoertuig Griffon?
De Griffon is een 24,5-tons 6×6 pantservoertuig ontworpen om een infanteriesectie van 8 soldaten plus 2 bemanningsleden veilig en snel naar het front te brengen. Hij is uitgerust met een op afstand bediende Hornet-wapenkoepel, hoge ballistische en mijnbescherming (STANAG), en geavanceerde SICS-vetronica voor collaboratieve oorlogvoering.
Hoeveel vermogen heeft de Griffon van het leger?
De Griffon wordt aangedreven door een 400 pk sterke Renault Commercial Trucks DXi7 dieselmotor, goed voor een topsnelheid van 90 km/u op de weg en een actieradius van circa 800 km, met permanente zeswielaandrijving en een meesturende achteras voor een kleine draaicirkel.
Waarom heet het voertuig Griffon?
Binnen het Franse en Belgische SCORPION/CaMo-programma dragen de voertuigen namen van mythologische en roofdieren (Griffon, Jaguar, Serval). De griffioen symboliseert kracht, waakzaamheid en bescherming te land en in de lucht.
Wat is de Jaguar binnen het leger?
De Jaguar EBRC is een zwaar verkennings- en gevechtspantservoertuig van 25 ton met 3 bemanningsleden. Hij beschikt over een 40 mm CTAS-kanon met getelescopeerde munitie (vuursnelheid 200 schoten/min), geïntegreerde Akeron MP antitankraketten (bereik > 4.000 m) en akoestische sensoren om vijandelijke schutters onmiddellijk te lokaliseren.
Heeft België gevechtstanks?
Nee, België bezit sinds 2014 geen zware gevechtstanks (zoals de Leopard 1 of Leopard 2) meer. De Landcomponent heeft bewust gekozen voor een wendbare, strategisch mobiele wielpantservloot (Griffon, Jaguar, Piranha), die via de weg en strategische transportvliegtuigen sneller over lange afstanden inzetbaar is.
Heeft België tanks?
In het militaire spraakgebruik worden de nieuwe voertuigen (zoals de Jaguar met zijn 40 mm kanon en zware bepantsering) door het publiek soms als lichte tanks omschreven, maar militair-technisch zijn het gepantserde gevechtswielvoertuigen (6×6).
Beschikt België over zware aanvalstanks?
Nee, de zware rupsgevechtstanks werden in 2014 uitgefaseerd. Voor zware vuurkracht en tankbestrijding vertrouwt de Landcomponent op de Jaguar met Akeron MP-raketten, mobiele artillerie (CAESAr NG) en de luchtsteun van F-16 en F-35A gevechtsvliegtuigen.
Welke zwaar beschermde pantservoertuigen gebruikt het Belgisch leger?
De zwaarst beschermde voertuigen van de Landcomponent zijn de Griffon VBMR, de Jaguar EBRC, de Serval en de Piranha IIIC. Zij bieden hoge STANAG-bescherming tegen kogels, artilleriegranaten, bermbommen (IED’s) en antitankmijnen.
Koopt België nieuwe Franse pantservoertuigen voor 1,5 tot 15 miljard euro?
Ja. De initiële aankoop van de 382 Griffons en 60 Jaguars bedroeg circa € 1,5 miljard in 2018. Met de uitbreidingen (CaMo 3 met 92 extra Griffons en 123 Servals, CAESAr NG artillerie) en het totale onderhouds- en moderniseringscontract over een levensduur van 30 jaar bedraagt de totale begroting over drie decennia circa € 14,4 miljard.
Bronnen
Militaire uitrusting Belgisch leger: uniformen, wapens en bepakking
